ABŞ, Rusiya və Çin arasında yeni “Yalta” formatı niyə reallaşa bilməz

AzadAzərbaycan xəbər verir ki, 1945-ci il Yalta Konfransı modelinə əsaslanan ABŞ, Rusiya və Çin arasında yeni bir razılaşma ideyasının Kremlin istədiyi dünyanın bölünməsinə səbəb olması ehtimalı azdır. Prezident Donald Trampın Putin və Çin lideri Si Cinpinlə razılığa gəlmək cəhdi uğursuzluğa məhkumdur, çünki bu dövlətlər tamamilə fərqli strateji məqsədlər güdürlər.

Rusiya Ukraynadakı müharibədə öz şərtlərini qəbul etdirməyə çalışır, Çin isə Sakit okean bölgəsində təsirini genişləndirmək və Tayvan üzərində nəzarəti bərqərar etmək istəyir. Moskva və Pekin Vaşinqtonun qlobal təsirini zəiflətməyə çalışsalar da, onların öz maraqları da bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edir. Trampın hər iki ölkə ilə danışıqlar aparmaq cəhdi isə Birləşmiş Ştatlardan qəbuledilməz güzəştlər tələb edərdi.

Digər tərəfdən, Ukrayna və Avropa ölkələri onların iştirakı olmadan verilən təhlükəsizlik qərarlarını qəbul etməyəcəklər. Kiyevin öz gələcəyi ilə bağlı kənar müdaxilələri qəbul etməsi və təslim olmağa məcbur qalması mümkünsüzdür. Avropa dövlətləri də Rusiyanın qitədə təhlükəsizlik şərtlərini diktə etməsinə imkan verməyəcəklərini açıq şəkildə nümayiş etdirirlər.

Nəticə etibarilə, Trampın Putin və Si Cinpinlə razılışmaq cəhdi təkcə bu üç güc mərkəzinin öz içindəki ziddiyyətlərlə deyil, həm də taleyi müzakirə olunan ölkələrin sərt müqaviməti ilə qarşılaşır. Hətta liderlər arasında h hansı bir görüş baş tutsa belə, bu, onların yeni dünya nizamı barədə real razılığa gələ biləcəkləri anlamına gəlmir.