Tokayevin TDT-də Rusiya təklifi: geosiyasi balans, yoxsa yeni risklər

AzadAzərbaycan xəbər verir ki, Qazaxıstan Prezidenti Qasım-Jomart Tokayevin Ankarada keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının XIII Zirvə görüşündə səsləndirdiyi təşəbbüs TDT-nin gələcək geosiyasi xarakteri baxımından ciddi müzakirələrə yol açıb. Əsas sual odur ki, Rusiya təşkilata yaxınlaşarsa, qurumun müstəqil qərarvermə qabiliyyəti necə dəyişəcək.

Deputat Elman Nəsirov bildirib ki, Qazaxıstan lideri Rusiyanın təşkilatın fəaliyyətinə müşahidəçi qismində cəlb olunmasını irəli sürüb. Onun sözlərinə görə, Astana bu addımı atarkən ölkənin Rusiya ilə sıx iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrini, həmçinin geniş quru sərhədlərini əsas kimi göstərib, lakin sammitin sonunda bu barədə qərar qəbul edilməyib.

Ekspertlər hesab edirlər ki, bu təşəbbüs Qazaxıstanın bütün istiqamətlərlə balans yaratmaq siyasətinin tərkib hissəsidir. Tokayev eyni zamanda TDT-nin hərbi alyansa çevrilməməli olduğunu vurğulayıb ki, bu da təşkilatın açıq iqtisadi və siyasi platforma olaraq qalmasına xidmət edir.

Digər tərəfdən, Rusiyanın müşahidəçi statusu alması ehtimalı müəyyən narahatlıqlar doğurur. Belə ki, Moskva bu statusdan istifadə edərək təşkilatın gündəliyinə və qərarlarına diplomatik təsir göstərməyə çalışa bilər, xüsusilə də Orta Dəhliz kimi strateji layihələrin fonunda bu məsələ daha həssas xarakter daşıyır.

Azərbaycan və Türkiyə kimi aparıcı üzvlər üçün də bu məsələdə balansın qorunması vacibdir. TDT heç bir dövlətə qarşı yönəlməsə də, hər hansı kənar gücün təsir zonasına çevrilməməli və türk dövlətlərinin strateji muxtariyyəti toxunulmaz qalmalıdır.